<<<<<<<<<<<<<< Home >>>>>>>>>>>>>>
Stukjes tekst, video's en foto's van bos, hei en waterkant; over grasduinen en struinen in natuur en veld, over zon en wind en buiten zijn
IntroHoofdpaginaInhoudsopgaveNatuurdagboekRecentVideoHoogzitten en jachthuttenMuziekGedichtenOver bolsterturf en Bolsterturf

Bolsterturfs natuur

B o l s t e r t u r f s  n a t u u r

Van reigers, vissen en een echtpaar bezitterige vijvergekken

Eind november . Buiten is het koud; 't vriest net niet. Ik zit bij het kamerraam en kijk naar onze waterbewoners. Kleurkarpers (Cyprinus carpio) en goudvissen (Carassius auratus) liggen bijeen op de gitzwarte modderbodem van de vijver. Traag glijdt het schooltje windes (Leuciscus idus) door tien kuub regenwater. Nog maar een maand geleden was dat water troebel van algengroei en wroeten in modder. Pas de laatste weken zijn, heel langzaamaan, alle rondzwevende deeltjes naar beneden gedwarreld. Bij gebrek aan zonlicht gingen de algen dood.
De meeste vissen bewegen niet. Met het dalen van de watertemperatuur daalt ook hun lichaamstemperatuur. Daardoor worden de levensverrichtingen verlangzaamd. Onder tien graden Celsius is de stofwisseling van poikilothermen ('koud'bloedigen) minimaal. Veel karperachtigen liggen dan op of in de modder en wachten geduldig op warmere, betere tijden.
Ook voor onze vissen is weer een kort seizoen voorbij. Een seizoen als alle andere. 'n Paar maanden van vechten om toegeworpen regenwormen. Van slurpen aan geweekt, bruin brood. Van rommelen in modder en rotzooien tussen kroos. Van eitjes leggen. Van bevruchten. De beide baarzen (Perca fluviatilis) zijn vet geworden van 't opslokken van duizenden stuks jong grut.

Blauwe reigers (Ardea cinerea) en vissen. Ik zie ze dagelijks en ik zie ze graag. Maar van de vijver houd ik reigers weg. Wij zijn zuinig op onze vissen. De meeste hebben we al zeven jaar. Sommige zijn in die tijd gegroeid van spriet van minder dan spreeuwensnavellengte tot de grootte van een flinke rotgansromp.
De ronde karpers eten uit de hand. Elke lente flonkert parend, fel oranje leven tussen zachtgroen kroost en heel de zomer snoepen snelle, slanke schimmen vrolijk dansende muggen van de waterspiegel.
Soms wordt een vis vermist. Dan flitste een kattenklauw of reigersneb een argeloze schubbendrager uit zijn (haar) ele­ment. Zoiets gebeurt. Daar dienen wij vrede mee te hebben. Ook in onze vijver mògen de oeroude natuurwetten 'struggle for life' en 'survival of the fittest' best gelden. Als ze voor honderd procent zouden mòeten, zouden kùnnen gelden, moeten wij de helft van onze vissen wegdoen en tot die beslissing kunnen wij niet komen. Dat we onze vissen verwennen en een beetje helpen oud te worden, willen we wel bekennen.
En de reigers dan? Gunnen we die een visje? Zeker, zolang ze deze maar elders halen. De schrokkerige waadvogels verstoren het door ons gewenste vijverevenw icht. Liever dan dat ze in buitenwater paling en op akkers muizen en mollen vangen, vissen ze al voordat vorst hen daartoe dwingt onze vissen weg. En dat willen wij niet.

Vanmorgen dreef een kleine, vieze, blauwwitte olievlek op het vijverwater. Een bewijs dat Ardea cinerea ook 's nachts actief is. Op lange, vette stelten en met dito scherpe dolksnavel heeft hij in het donker achter onze vissen aangezeten.
Verwijtend kijk ik naar de namaakreiger. Het nepding kostte ons 49,95 plus een vis.
Een kennis vertelde, dat zo'n kunststof vogel echte reigers bij een kleine vijver weghoudt. Dit omdat soortgenoten geen concurrentie willen. Onzin! Sprookje! Ik heb het eigenlijk altijd wel geweten. Ook een reiger staat bij grote honger slechts één doel voor ogen: eten. Hij wil blijven leven; hij vreet alles op wat hij aankan, zonder rekening te houden met andere hongerlappen. Het is bij dieren vaak niet anders dan bij mensen...

Ik telde alle vissen. Ik telde nog eens en wist het toen zeker. We waren een gele wijfjeskarper kwijt.
't Was tien minuten werk. Nu staan rondom de vijver zes palen. Van paal naar paal loopt telkens een, voor vogels goed zichtbaar, touw over de vijver. Geen wandelende touwen, nee, een strak gespannen dradenweb waar een reiger vleugels, hals en poten in verwart. Dat houdt reigers weg. In voorgaande winters heeft net zo'n constructie onze vissen beschermd.
Toch was dit najaar een reiger mij te vlug af. De karpervrouw vond, na drie levensjaren, haar einde in een vogelmaag. Nu ik dit schrijf is ze door sterke, scherpe sappen al verteerd. Jammer voor haar. Voor ons geen ramp. Wij hoeven niet te leven van onze negentien (gisteren nog negentien plus één) vijvervissen. Wij eten ze niet. Maar zelfs als we dat wel zouden doen, mogen we de langpoot niets kwalijk nemen, want...
'struggle for life' en 'survival of the fittest'. De vis moet hem gegund. We willen deze reiger veel succes toewensen in de harde en bittere strijd om het bestaan en de hoop uitbannen, dat hij door een boze vijverbezit(s)ter‑vissenvriend(in) naar het reigerwalhalla wordt geholpen. Waarom moet hij gedood? Een paar lijntjes spannen is toch zo gedaan?

Een reiger die verzuimt bij aanhoudende vorst naar het warme zuiden te vliegen, is beslist geen slimmerik. Toch weet zo'n domkop ook in hartje winter vis te vinden. Hij komt, bij voorbeeld, bij ons. Onbeholpen hokt hij op de schoorsteen - "Kijk pap, een ooievaar!" - of in de dakgoot. Soms uren aan een stuk. Misschien denkt hij aan het voorjaar, of aan de kolonie waarin hij werd geboren. Wij weten dat niet. Door de ijslaag heen lokken onder hem met felle kleuren de vette vijvervissen. Hij kan ze niet bereiken: boven het ijs zijn touwen gespannen en het wak is met planken toegedekt.

'Survival of the fittest'. Een harde werkelijkheid. Mògen wij, nu voor kampioen reigervangen slechtvalk (Falco peregrinus) honderdduizend gulden wordt betaald, een reiger laten verhongeren? Of mòeten wij hem helpen?
Bij elke vishandel is aan goedkope vis te komen voor dit slank en sierlijk standbeeld van de waterkant.
Mijn vrouw en ik, wij helpen.
 

Waar in deze tekst Ardea cinerea met hij en hem wordt aangeduid kan met evenveel recht zij en haar worden gelezen; desgewenst leze men daarbij voor reiger vrouwtjesreiger, reigervrouw, reigerin, reigeres of reigster

Bolsterturf 1991


Bolsterturf © bolsterturf.nl

IntroHoofdpaginaInhoudsopgaveNatuurdagboekRecentVideoHoogzitten en jachthuttenMuziekGedichtenOver bolsterturf en Bolsterturf
Stukjes tekst, video's en foto's van bos, hei en waterkant; over grasduinen en struinen in natuur en veld, over zon en wind en buiten zijn
<<<<<<<<<<<<<< Home >>>>>>>>>>>>>>