374
Wandeling in dertien graden buienzaterdagnamiddag

Dertien graden buienlentezaterdagnamiddag. Dik uur gewandeld, jij en ik en Erpel, rontelom de verboden vennen. Weinig mensen daar vandaag. Ook nauwelijks wild en vogels. Wel vonden we reeënprenten, hazensporen en eendenvoeten op de zandstrandjes. Erpel zat nergens achteraan. Hij speurde wel en rakte flink, waarna hij een hortje zwemmen ging. 'De maf. Het water is nog zo koud.' 'Toch zwemmen er al torretjes in..., en de stobben zijn weer mooi, gewoon mooi om naar te kijken.' 'Gekkerd.' 'Maar waar blijven toch de kikkers?' 'Ja, heb je al kikkerdril gezien?' 'Nee, nog steeds niet.' Ver weg op 't water dreef een stelletje eenden. Het woerdje had mooie witte flanken. 'Mannetjeseenden zijn mooier dan hun vrouwtjes.' 'Zeur niet zo... Wanneer ga je die sparretjes nou eens planten in de campingtuin?' 'Zijn het toppereendjes of brilduikertjes?' 'Ik denk brilduikertjes.' De eendjes dreven helemaal aan de overzij en we hadden geen kijker bij ons. Ook geen zin om helemaal rond het ven te lopen. Twee buizerds vlogen boven hei en bunt, soms ook boven water. Het verliefd eendenpaartje had geen schrik voor hen, dat bleef gewoon rustig drijven. Toen de lucht weer zwart begon te worden, haastten we ons agila toe. Net voor de stortbui begon, startte jij de motor.

Bolsterturf, zaterdag 1 april 2006

375
Tweehonderddertig kilometer regen, waarna gezellig samenzijn

Zondagmorgen, lentemorgen, een lentemorgen regen, tweehonderddertig kilometer aan één stuk door regen, alsmaar regen. Regen die ons niet kon deren. Wel was hij saai, deze regen, maar zijn saaiheid kreeg niet echt vat op ons. Jij en L. chauffeerden om de beurt. Eerst reed jij, daarna L. en toen jij weer. Jullie twee klepten honderd in en honderd uit, meestentijds over zaken die me niet konden boeien. Ik vond jullie gekeuvel saai, maar gedroeg me en was niet ontevree, want mocht me vandaag laten rijden. Saampjes met Erpel had ik fijn de hele achterbank. Heel de lange rit kon ik naar buiten kijken, naar akkers en weiden, naar dorpen en naar Zwolle en ook naar fabrieksterreinen en weidewinkels. Ik telde eksternesten en grauwe ganzen en wilde eenden. Ik genoot van meerkoeten en waterhoentjes binnen rotondewatertjes en praatte ondertussen met jou en L. en Erpel. Erpel ging trouwens al gauw liggen pitten. Die mag vaak wat meer als ik.

'Zit je weer te mokken?' vroeg L. opeens aan me. En ze vervolgde: 'Je bent zo stil.'
'Nee, tuurlijk niet... Wrom mokken? Ik kijk uit naar reeën en ben blij van de zomer met de dure kinderwagen de hei op te mogen,' gaf ik terug.
'Van de zomer al?' vroeg jij daarop.
'Ja, we gingen toch ook met L. de hei op toen ze nog maar pas geboren was. Weet je nog dat ze uit de kinderwagen kieperde, toen jij op dat mulle pad die bocht te snel nam?
'Ja, weet ik nog... Hè hè hè, toen was ze al een paar maand, dommerik.'
'Dommerik?... Hahahah, ik raapte je op. Je lag in de bosjes. Hahahah, je blèrde als een mager varken.' Dit laatste zei ik allemaal tegen L.
'Sjonge zet,' wist ze daarop, 'weet je echt niks anders? Dit vertelde je al zo vaak.'
'STOP! Reeën!' riep ik toen. We waren even voor Nijmegen en daar liepen vijf reeën in de regen in een wei. L. reed toen. Ze wilde niet stoppen op de vluchtstrook.
'Stoppen?' vroeg ze, 'Hier? Op de vluchtstrook? Ben je maf? Veel te gevaarlijk!'
'Ja,' vond ook jij, veel te gevaarlijk. En je hebt al zo veel foto's van reeën..., toch?'
Ik ging deze discussie niet aan, begon maar gauw weer over de toch wel mooie, nieuwe kinderwagen. Maar opeens lag er een vos langs de snelweg en wilden jullie weer niet stoppen.
Net toen ik wel wilde gaan mokken, telde ik in stukkie afgerasterde Veluwe vijf Schotse Hooglanders. Na een tijdje klessebessen over staatsbosbeheer en hooglanders, en daarna weer kletsen over babykamer en kinderwagen en zo, zagen we, heel stuk voor Zwolle nog, koppeltje reewild in wei. Ook nu werd remmen en stoppen op de vluchtstrook te gevaarlijk geacht.
'Stel je voor dat de politie langskomt. Hebben we mooi een dikke bekeuring.'
Ik vergat hierop te antwoorden, omdat net voorbij de reeën twee ooievaars onder hun paalnest aan het paraderen waren, zowat op 't erf van een boerderij.

Tijdens lady's plasstop bij tankstation, liet ik Erpel uit. Hij en ik gingen door gat in afrastering, om te gaan wateren tegen een boom. Die boom zat vol met roekennesten - ik vergat te tellen hoeveel nesten precies, want verwonderde me dat er ook een pimpelmees in deze roekenboom zat. De roeken krasten protest, maar Erpel en ik doen het nu eenmaal liever tegen een boomstam dan tegen resp. in zo'n vies tankstationpishok.
Na het tanken - sjonge zeg, wat zuipt zo'n grote auto veel - was het nog maar een half uurtje rijden. Zevenentwintig minuten ganzen en eenden en meeuwen en kieften kijken. Ook schapen zien, schapen in de regen. Bij een boerderij liepen er zelfs koeien, zwartbonte, buiten.

Bij opa en oma was het fijn toeven. Oma en opa, beiden in de tachtig. Ze worden oud. Ze zijn bejaard, oud en mank en krom van jaren. Oud worden is fijn, maar vaak geen lolletje. Toch, opa en oma, allebei leven ze toe naar van de zomer. Allebei doen ze hun best, omdat ze van 't zomer, komende zomer, zestig jaar getrouwd zullen zijn.
Toen we, na thee, koffie, koekjes, gebak, soep met worst en ballen, pap na en daarna nog jenever, bessentje, halve fles port en voor jou en L. - jullie mijn chauffeuses - vruchtensap en veel limo zonder rietje, weer instapten om naar huis te rijden, was het opgehouden met regenen. Boven ons wiekte een paartje kraaien richting Erica en in de allemanstuin van het tehuis riep een vinkenman sies-ke-wiet.

Tijdens de terugweg spotte ik een ree op kale akker. Ik probeerde om het met 120 km/uur te 'schieten'. Tuurlijk mis. Daarom tussen meekletsen en doezelen door - hoe fijn om niet te moeten rijden, wel te mogen portje drinken - wat geoefend met de camera. Mijn meeste 'schoten' misten doel, bleken slecht gericht. Er was geen voorhouden aan. Een paar schoten maar beetje raak... Ach, wat is raak geschoten? Wat mis geschoten? Wanneer is een foto waardeloos?

Van ons voorgenomen wandelen door Drentse dreven, kwam niks terecht. Vanwege de regen bleven we vier uur bij oma en opa. Het was gezellig kletsen. Oma wilde de baby al op schoot. Opa verhaalde van de oorlog, de vliegtuigenfabriek en de kampen, maar ook van tebak in mien kinderoogies ('joen oogies,' zei opa) , turfsteekn, de persmesjien en warkn feur 'n rieke kattelieke boer.
Het was loom wordend warm in 't kleine aanleunwoninkje. En de port... Dat was dure port... Kopke port... Maar de foto's die ik van opa en oma en van ons maakte, konden we niet direct bekijken. De meeste oude mensen uit het veen hebben geen computer en geen monitor. Ze willen die ook niet, 'feur gien gelt van de werelt, jonge', want ze hebben hun herinneringen aan vroeger toen alles mooier en beter was. En dan zegt mijn vader, terwijl hij naar mijn moeder kijkt: 'Ok armer en geselleger, jong.'

376
Maar dan die rare houtduiven

Herfst in lentetijd. Ik sliep uit en liep met Erpel aan het lijntje korte uitjes door de straat. Ik genoot van niet zingende zwarte merelmannen die ruzieden om een bruin vrouwtje. Verder was 't, op verkeerslawaai en kwekken van buurvrouwen na, stil in de straat. De mussen en de mezen lieten zich niet zien. Ook de roodborstjes en de winterkoninkjes gaven niet thuis.

377
Hiep hiep hiep hoera, Erpeltje is jarig vandaag

377a
Zo langzaam als het ei doodging, zo langzaam teert het lijkje weg

Ondanks tijdnood met Erpel naar 't moeras. Grauwe ganzen. Blauwe reigers. Zwarte kraaien. Blauwe duiven. Paartje wilde eenden en de tuin van opa Imker. Alles en allemaal in weer 'ns flutweer. Dan weer zon, dan weer regen, soms een hagelbui. Dikke witte korrels kletteren op de puinweg. Veel daarvan spatten na het raken van de grond tot soms wel tien centimeter hoog, alle kanten op.  Zulke hagelkorrels voel je op een kale kop!

379
Reewild en de zoveelste hoogzit

Op weg naar het moeras, zie ik vanuit de pinda twee reeën laveien in ochtendzonneschijn.

Half uurtje later, tijdens wandelen over zandpad, rent een rikke over onlandwei. Toch is er geen onraad. Na haar korte ren, gaat ze rustig naast haar bokkalf van vorig jaar staan snoepen van pas ontloken groen. Reeën zijn echte snoepers, kieskeurige snoepkonten. Ze houden van verse, malse scheutjes en twijgjes, ook erg van kruiden.

Alle onland afzoekend naar reeën, zie ik opeens een hoogzit, hoogzit aan overzij van brede sloot en rietkraag. Deze hoogzit kende ik nog niet. Ik wil het bouwsel graag aan nader onderzoek onderwerpen, maar kan de sloot niet over. Die staat boordevol water, die is me te breed en te diep. Erpel heeft geen moeite met de sloot. Die spring er raapjes over, die speelt zelfs even voor waterratje als ik er een stuk dode tak in gooi. En na het apporteren rent hij dan als dolle over onland en pad.

'We moeten binnenkort maar 'ns van de andere kant komen, Ep. Dan beklimmen we samen die hoogzit. Neem ik jou wel ff tussen lijf en arm mee het laddertje op. Kunnen we de reeën van boven af en van dichtbij 'beschieten.' Misschien zien we van boven af ook wel een vos. En dan hebben we ook die scherp in 't vizier en daarna zuiver digitaal.'
'Pfffttt.'
'Ja pfffttt, want dat zal nog best een hele klus worden. Je hebt ruimtevrees, nietwaar?'
'Pfffttt.'

Bolsterturf, donderdag 6 april 2006

381
Viersprong  midden in de dag

Bolsterturf, zaterdag 8 april 2006

382a
Knelkoppelingen in caravan stuk gevroren en zo'n dertig lariksjes verhuisd

Tussen half vier en half vijf naar de caravan geweest. Fijn zo'n dertig, ongeveer meter lage, lariksjes verhuisd, van bos naar tuin bij caravan. Daarna balen, omdat tijdens het open draaien van de hoofdkraan van de waterleiding er knelkoppelingen kapot gevroren bleken te zijn.

Door de bossen terug wandelend van caravan naar op parkeerplaats achter gelaten pinda, zat Erpel heel eventjes achter een ree aan. Mag i niet, achter wild jakkeren niet, toch deed i het weer! De stouterd!

Bolsterturf, zondag 9 april 2006

383
Mijn zowat dagelijkse portie lenteree en wat grasduin gefilosofeer

Vanmorgen in 't moeras, zag ik acht reeën. Vijf van deze reeën bekeek ik alleen maar door m'n brilleglazen, niet door de zoeker van m'n camera. De andere drie zette ik - zonder dat ze het merkten! - op de foto.

Om half negen, toen aangelijnd Erpeltje en ik over onland liepen, zag ik ze opeens, door een gat in takkenwal heen: reesprongetje van drie. De drie laveiden aan wilgen- en elzen- en verdronken berkenrand, op onland aan andere kant van brede en diepe sloot. Meter of dertig achter sloot en wal laveiden ze. Daar aan die overkant, is de slootwal bijna overal kleine twee meter hoger dan aan de kant waar Ep en ik zich bevonden. Vanwege het hoogteverschil, lukte het me alsmaar niet om het sprongetje helemaal op de foto te krijgen. 't Was steeds wat, of de wal bleek te hoog of er zat te veel wirwar in de weg. Als er wirwar van boomstammen en takken en riet in de weg is tussen camera en ree(ën), kan je nauwelijks of niet scherpstellen. Nog moeilijker is dat, als je je camera met zoomlensje met gestrekte armen boven je hoofd houdt en je vervolgens min of meer op goed geluk over hoge wal 'schiet'. Na keer of tien afdrukken, alsmede na checken of er op het monitorschermpje van de camera reeën stonden afgebeeld, liepen Ep en ik - stilletjes - van het sprongetje weg.

Thuis bleken maar twee foto's min of meer goed gelukt. Wanneer ik al voor licht worden in de hoogzit aan de andere kant van de sloot zou hebben plaats genomen, zou ik dit sprongetje van drie - geit met twee kalfjes van vorig jaar - makkelijker en van meer dichtbij hebben kunnen fotograferen.

Tegen negen uur spotte ik op puinpad een ree voor slagboom. Het dier laveide helemaal aan het eind van 't pad, daar waar een onlandweitje begint. Ook dit ree 'schoot' ik met zoomlensje. Ik zoomde daarbij 'gewoon', dus niet digitaal. Te fotograferen reeën zijn bijna altijd ver weg, maar en met rakfox en met verrekijker en met statief en met camera is het tamelijk ongemakkelijk struinen door moeraswildernis.
Thuis bleek maar één foto van dit verwegge ree - een oude geit - beetje goed gelukt.

Voor digitaal zoomen en gebruik van statief is het me nog te koud. 'k Vind het echt wel bar koud voor de tijd van het jaar. Het is midden in de dag maar net tien graden. Daarom is er nog niks geen wulpgejubel en nog niks geen kikkergekwaak. Heel-lang-zaam-aan maar vordert de lente. Toch, kijk, wat ik vond, kijk hoe mooi ze zijn, één pol wilde dotterbloemen in oerig puinmoeras. Hadden deze dotters al meer zon en warmte gekregen, zouden de bloemen veel groter, mooier en uitbundiger geel zijn. Ach, wat zeur ik toch weer? Er is zo verschrikkelijk veel wat groter en mooier en uitbundiger kan.

384
Over oefenen met Erpel en over reestangetjes

Vandaag twee keer anderhalf uur naar het moeras geweest. De eerste keer vanmorgen, tussen negen en tien. Toen heb ik geen reeën gezien. Vanavond zag ik die wel. Ik telde er zes. Drie stuks liepen op wei, tegen verre bosrand aan. Een allene bok sprong af van onlandweitje - die slimmerd zag, hoorde of rook Erpel en ik eerder dan wij hem waarnamen. En ook zagen we nog een rikke en haar kalf. Die laatste twee lagen samen te rusten op weiland, vlakbij 't moeras.
Erpel en ik letten vandaag niet zo goed op muizen, wild en vogels. We hadden het erg druk met samen oefenen in leren luisteren, leren luisteren naar mekaar. Te vaak begrijpen hij en ik elkaar nog niet. Zo kon het gebeuren, dat we geit en kalf te laat zagen liggen. Toen ik ze opmerkte lagen ze, maar onderdeel van seconde later renden ze moerasrand toe. Mooie gelegenheid om Erpel te onderwijzen, dat ik keffen en rakken lang niet altijd op prijs stel. Hij en ik hebben de reeën vandaag fijn met rust gelaten. 'Niks jakkeren, Ep. Kommm vanggg!' En als hij dan mijn ouwe, lege portemonnee gevangen heeft, mag ik die proberen af te pakken. Tuurlijk lukt me dat niet, maar als ik m'n handen in de jaszakken stop, net doe of ik daar iets uit wil halen, komt hij nieuwsgierig dichterbij, komt hij te dicht bij. En als ik me dan laat vallen, heb ik de portemonnee afgepakt. Soms afgepakt. Meestal is hij me te vlug af, moet ik wachten tot het spel hem verveelt en hij het speeltje laat vallen. Ach, Ep laat zich na een tijdje altijd graag vangen, want hij is stapelgek op koekjes.
Wanneer ik speel met Ep, spelenderwijs met hem oefen, zo weinig mogelijk negatieve druk op hem uitoefen, kost het hem niet eens moeite om wild en muizen te vergeten. Als hij aandacht van me krijgt en plezierig mag 'werken', is hij zo alle wild rontelom vergeten. Hoeft hij er helemaal niet achter aan te rakken. Vindt hij het fijner om aan de lange speurlijn te zoeken naar door mij verstopte spulletjes: een lege portemonnee, een zakdoek, een zakmes en de cameratas. Het vinden lukt hem wel, het oppakken ook wel, maar met netjes apporteren heeft hij nog wat moeite.
Van 't najaar wil ik met Ep reestangetjes gaan zoeken. Ik heb er nog maar vier, wil er graag meer. Die stangetjes, die geweihelftjes, verliezen reebokken ieder najaar. De geiten hebben geen geweitje. Van 't najaar pas zal ik pas weer reestangetjes kunnen vinden, nu nog niet. Nu, in de lente, hebben de bokken pas een nieuw geweitje. Deze week zijn ze net begonnen met opperhuid van hun keihard wordend geweitje af te schuren tegen boomstammetjes. Als je in de bossen komt en goed oplet, kan je her en der het helder wit van toegetakelde en geschilde stammetjes zien. Meestal gaat zo'n stammetje dood, soms overleeft het nog een jaar. Jonge bokjes met kleiner geweitje schuren tegen kleine, dunne stammetjes. De sterkere, grotere, oude reebokken benutten liever wat dikkere boompjes.

Bolsterturf, dinsdag 11 april 2006

385
Op weg naar en van je werk zie je nog altijd nog wel wat

386
De Nederlandse jager, minister Veerman, weidevogels en de vos

Ik ging een middag struinen, samen met m'n aangelijnde boerenfox. Dik twee uur banjerden we door moeras en over onland, en ook over weiden en akkers. Vrij rondrakken mocht Fox niet van me. Er zijn al jonge haasjes en konijntjes. Die mag hij niet vermoorden. En zowat alle dierenmoeders, ook reegeiten en vossenteefjes, hebben in de lente bolle buikjes. Die zijn nu zowat allemaal drachtig.
Het weer was twijfelachtig. Vanuit het noordwesten naderden, gelukkig heel-lang-zaam-aan, zwartblauwe regenluchten, maar warme lentezon in 't zuidwest. Een gaai ging tekeer. Die schreeuwlelijk schold ons uit. Een merelman riep pink-pink-pink, maar scharrelde gewoon op z'n gemakje verder, in dor blad. Verweg kokte een haanfazant en nog verder weg riep een koekoek koekoek.
Twee reeën in wilgenrand stonden naar Fox en mij te kijken. Ze hadden ons opgemerkt, lang voordat wij hen in de smiezen kregen. De wind waaide toen van ons af, zodat ze mensen- en hondenlucht in de neus kregen. En tuurlijk wachtten ze niet af; ze vluchtten meteen, dieper het moeras in. Mooi gezicht: sierlijk wèg dansende witte reeënkonten.
Toen een koekoek tweemaal riep, niet uitbundig vrolijk nog, voelde ik me blij. Nu wint eindelijk de lente van de regen, dacht ik even. Helaas, het lukte me niet om lang vrolijk te blijven. Ik werd zelfs wat droevig, niet omdat het ging regenen, nee, droevig omdat het zo stil was op en boven geploegde akkers en gestronte weiden. Nergens was een grutto te bekennen en maar drie kievitmannetjes schroefden door de wilde lentelucht. En ik kon nergens vossenvoeten vinden.
'Waar zijn toch de vossen gebleven, Fox? Nergens zie ik hun voeten in het natte zand.' Fox reageerde niet op mijn vraag. Die had het te druk met speuren, die snuffelde aan één stuk door. Hij ging alsmaar met zijn neus over de bermen van paden en paadjes. Meestentijds liepen we over landweggetjes, tussen stinkende weiden en akkers door, maar ook gingen we over wildwissels, over hazen- en reeënpaadjes door moeras, bos en onland. Een paar keer dook Fox op reeprenten, een enkele keer op een hazenspoor. Twee keer wees hij kattenpootjes aan, nul keer een vossenspoor.
'Wa's dit nou, Fox? Kan je ze niet meer vinden? Potverdorie toch! Waar kunnen de vossen gebleven zijn?... Stropers schieten reeën, geen vossen... Doe 'ns wat beter je best. Of zijn misschien alle vossen weer 'ns vergiftigd door jagers en boeren?'

Op het werk keek ik eventjes teevee. Er was groot nieuws van Veerman, onze Veerman, herenboer, pluimveebeul en minister. Deze politiek machtige man heeft de beslissing genomen, dat de vos weer bejaagd mag worden. Reintje en Reininneke zijn door hem schuldig bevonden aan de teloorgang van de weidevogelstand.
Die Veerman toch. Hij doet net, of er nog sprake kan zijn van een weidevogelstand als, ieder jaar opnieuw, al vanaf februari zowat alle akkers en weiden worden bedolven onder stront en gier uit bioschuren. En ook denkt hij - zo begrijp ik hem - dat er sprake kan zijn van een mooie weidevogelstand wanneer, ook elk jaar weer, vanaf eind april koeien en schapen en paarden alle weiden gaan bezetten en er op akkers gretig wordt gestrooid met gif.
Die Veerman toch. Mede door zijn schuld zijn grutto en patrijs Nederland zowat uitgeholpen. Ik vind hem, Veerman, een domme man. De sufferd weet klaarblijkelijk niet eens, dat vogels niet houden van stront en gier en dat een vos hoofdzakelijk van muizen leeft.

De Nederlandse jagers vieren feest. Met z'n allen zijn ze heel erg blij, omdat onze minister Veerman hen weer vossendoders heeft gemaakt. De jagers mogen zich - naast het afknallen van reeën - nu ook weer bezig gaan houden met de vossenjacht. Ze gaan weer volop plezier maken, fijn weer drijf- en klopjachten houden, fijn vossen doodknallen met geweer en lichtbak en ook fijn vosjes uit holen graven en kapot slaan.
Minister Veerman en de Nederlandse jagers zijn laffe vossenbeulen, toch? Kijk de jagers toch eens! Ze zijn dolblij, want ze mogen weer: vrolijk en passievol schieten op beestjes die geen geweren hebben, die niet terug kunnen schieten.
Veerman, ben nu toch eens echt dapper. Laat Reintje de Vos die echt geen bedreiging vormt voor de weidevogelstand met rust, schop de bio-industrie Nederland uit en geef aan onze jagers, aan al onze jagers, zowel aan de plezier- als aan de weidelijke jagers, een paar grote afgerasterde terreinen, stukken bos of zo, waar ze op elkaar mogen jagen. Zowel de vossen als de weidevogels zullen U dankbaar zijn.

Bolsterturf, donderdag 13 april 2006

Bolsterturf, Goede Vrijdag 14 april 2006

388
Een middagje Drentse reeën kijken

Opa en oma's welkom thuis was - als altijd - eerlijk, lief en hartelijk. En de generatiekloof bleek al weer wat minder breed. Ach, als je je oude ouders ziet moet je, moet ik, of ik dat nou wil of niet, denken aan wijlen Couperus' boektitel: Van Oude Mensen, de Dingen die Voorbijgaan. En het is toch zo? Naarmate je ouder wordt, lijkt de tijd te versnellen, lijken de dagen en de dingen vlugger te gaan, te vlug voorbij te snellen .

Na bier en borrel voor mij en cola voor jou en frites en kroketten en bamiballen en leverworst en droge metworst en pap na voor ons allebei en Erpeltje, reden we tegen zevenen weer huistoe. Ongeveer halfweg Coevorden – Zwolle zag jij een ree op wei. Tien automins verder zag je er twee stuks op akkerland. Ik keek beide keren de verkeerde kant op. Helaas konden we aan onze al met al negenentwintig reeën van vandaag geen Gelders of Brabants ree meer toevoegen, want toen we thuis kwamen was het donker. Niet erg, we zagen meer dan ik hier type, je vergeet altijd wel wat te noemen, maar op de Veluwe, even voor Terlet, liepen zeven edelherten, rechts van de grote autobaan op kaalslagje. Sja, ik was heel even ontevree toen: jij wilde weer niet stoppen op de vluchtstrook.

389
Middagwandeling in benzinebos

Paaszondag en geen regen. Wandelmiddag voor brave vaders en moeders. Toch was er wel jeugd in het benzinebos: met paps en mams picknickende kids. En, als zowat altijd, waren er ook opgeschoten jongens en meiden met crosmotoren. Terwijl de motoren jankten rondom de picknickplaats – grote, gele zandvlek in armzalig bos - rakte Eppie drie keer achter wild konijn.

Na het wandelen drie vlier en vijf brem verhuisd naar campingtuin.

Bolsterturf, Paaszondag 16 april 2006

390
Vier spelende hazen

Op weg naar de caravan vier spelende hazen in wei. Eentje sprong een paar keer wel ‘n meter hoog.

Na genieten van de hazen : lariks, lijsterbes en berk verhuisd van bos naar campingtuin.

Bolsterturf, Paasmaandag 17 april 2006

391
Witte zwammen op berk en kikkerdril in vieze sloot

Zoekend naar niet gespotte reeën, vond ik kikkerdril in vieze akkersloot; na het dril op levende berk in moerasrand ook nog woekerende sneeuwwitte zwammen.

Bolsterturf, dinsdag 18 april 2006

392
Fijn dagdromen bij een pol of wat dotterbloemen

Samen met Erpeltje een kleine twee uur door moeras en over onland gewandeld. Het was daar, op achtergrondverkeerslawaai en eentonig grommen van tractoren na, fijn toeven. Ik vond kikkerdril in poeltjes; helaas niet ook kwakende kikkers. Ik genoot van koppeltje stille nijlganzen in wei en van overal verliefde paartjes wilde eenden in de sloten; van het mooi wit van zwammen op halfdooie berken; van de verre roep van een koekoek en van beetje wulpgejubel en ook van wentelende schroefvluchten van kievithaantjes. Een ree brak uit zompig moerbos, nadat ik op dooie tak over wildwissel trapte. Eppie mocht er niet achteraan, waar hij best vree mee had. Toen heel even de zon ging schijnen, werd in 't moer alles nog aangenamer. Samen namen we, Eppie en ik, plaats op dikke stam van door sbb omgezaagde eik. Eppie ging wat zitten rondkijken, daarna graven naar muizen. Hij is nogal ongedurig van aard, wil nooit lang stil zitten. Ik wil dat soms wel, stil zitten wel. En als ik dat doe, ga ik dagdromen. Ja, dagdromen, zomaar wat dagdromen. Dromen midden in de dag. Vandaag droomde ik dus op deze stam. Eppie naast me, voor me een pol of wat boven laag water bloeiende felgele dotterbloemen en in me een glimlach om jou en lang geleden gebeurtenis.

Bolsterturf, woensdag 19 april 2006

393
Wegens suffen gemiste reeën

Na lange avond en langer nacht werken uurtje met Erpel naar 't moeras. Twee reeën in onlandweitje zagen we te laat. Rikke en zoon stonden in moerasrand, renden dieper het moer in. Erpel wou er achter aan, mocht dat niet van me. Niet zijn schuld. Hij beet er nog nooit eentje, maar mag van me alleen maar selectief - dat woord betekent onder meer: heel soms - meer rakken.
Ach, dat ik de reeën niet bijtijds zag, dat is niet erg, dat geeft niks. Deze geit en haar bijna éénjarig kalf heb ik al op foto en zelfs als je slaap hebt is duivenkoer, spechtgeklop en koekoeksroep fijn om te horen. Maar verd..., is simpeltjes  genieten van paarse dovenetelbloemen, van gele paardebloemen en van vijf dagpauwogen fladderend boven klote, want Eppies voetzooltjes irriterende, brandnetels niet veel meer iets voor vrouwen om te doen?

Bolsterturf, donderdag 20 april 2006

394
Na zwarte schapen Erpel observerende rikke

De lente 2006. Ze had een aanloop nodig, een lange aanloop. Toch, eindelijk, is ze er nu dan, de lieve lente, de lente van om twaalf uur 's middag twintig graden celsius in schuttingschaduw.

Vanmorgen om negen uur was ik al in het moeras. Vroeger kon ik er niet naar toe vandaag, want ik moest werken. Blij streelden zonneschijn en zachte wind de onlandjes rond 't moeras. Op één van die weitje staat een ouwe, wrakke hoogzit. Onder die hoge zit had ik vanmorgen een rikke met haar kalf verwacht. Vanuit de verte meende ik hen al te zien, maar door de verrekijker bleken ze zwarte schapen te zijn. Keuterboer al dan niet ook fabrieksarbeider of zo heeft ook dit jaar weer zijn zwarte schapen op de reeënweitjes los gelaten. Ramp, vind ik. Ach, wat ramp? Toch zong vanmorgen de lijster en toch riepen de kieftenhaantjes en de koekoek.

Puinweg af en voorbij door staatsbosbeheer gestorte hopen geel zand - altijd en altijd moet sbb rotzooi maken in 't moeras - dook aangelijnd Erpeltje op een spoor. Nauwelijks had hij zijn zwart droppertje in het gras, blafte dichtbij een reebok: böh! böh! böh! böööh! De reeblaf verraste me, want Ep en ik hadden heel voorzichtig gelopen, geslopen bijna. 'Potverdorie Ep,' zei ik, ' hij heeft ons geroken. Nu is heel de buurt wakker. Drom mag je van de lijn. Vrij!' En toen genoot ik van het kijken naar mijn hondje dat stil ging staan luisteren, vol aandacht, naar het blaffen van de bok.

Tegen half elf verstijfde ik. Erpel liep een meter of twintig voor me uit, vrij maar braaf, over bospad. In bossige moerasrand stond een reegeit naar hem te kijken. Of de geit ook mij had gezien, weet ik niet. Mijn camera zat in de draagtas. Zowat zonder te bewegen, viste ik het ding tevoorschijn. Toen ik het aanzette, reageerde de geit op het piepje. Ik zag haar oren zich meer spitsen. Net toen ik had scherpgesteld en éénmaal geknipt, kwam Ep naar me toe, zag i de geit die hem niet afwachtte en over wei wegvluchtte, andere bosrand toe. 'Ep afff!' brulde ik. Erpel ging af. Daarom kreeg hij thuisgekomen van me een grote Drentse metworst.

Bolsterturf, vrijdag 21 april 2006

394a
In weitje van opa Imker 'gevangen' reeën

Prachtig lenteweer vandaag. Veel te mooi weer om binnen te blijven zitten. Ja, veel te mooi weer om een middagdutje te gaan doen. Hoewel net thuis van moeras- en onlandwandeling per fiets, ging ik nog n's met de auto terug naar altijd eender en tegelijk altijd anders moerig onlandweitje van opa Imker.
Ach reeën, altijd zijn ze mooi, altijd zie ik ze graag. Maar gaas en draad, dat kan ik haten.

Bolsterturf, vrijdag 21 april 2006

395
Drie uren bleke bossen

Op weg naar de bossen spotten vrouw en ik kraaien, roeken, kauwen, eenden, kieviten, spreeuwen, duiven, merels, vinken, mussen, mezen, een ekster en een driesprong reewild. De reesprong laveit ongeveer vierhonderd meter van verharde weg af, op akkerland nabij bosrand. Alle reeën zitten nog volop in hun wintervacht. Het lijkt alsof ze die maar moeilijk kwijt kunnen worden. Zo zien ze er maar belabberd uit.

In de verte, op akker oostelijk van gemeentebos, zijn boer en paard aan het cultivateren. Is zeldzaam geworden: een boer die werkt met paard. De boer heeft een gebruinde kop. Vrouw ziet dat door haar kijker en ik zie het door de zoeker van de camera. Een pimpelmeesje, zoveel blauwer toch van kleur dan een koolmeesje, moppert wat als ik uitrustend paard en uitrustende boer op foto zet.

Wat zuidoostelijk van het grootst verboden ven, vindt Erpel twee reeën in bosrand. Bok en smalree vluchten voor hem weg over wei, om al gauw met grote boog weer terug het bos in te gaan. Erpel rakt er niet achteraan, mag hij niet. Hij krijgt al door, dat hij reeën gewoon moet laten lopen. Toch komt hij vanmiddag heel goed aan zijn trekken. Hij mag een grijs konijn van onder takkenbos vandaan jagen en een zwart konijn vanaf wei tot in bosrand achterna zitten.
'Vangt hij er nou echt nooit eentje?' vraagt vrouw.
'Nee, tuurlijk vangt hij ze niet. Hij past niet in een konijnenhol en zo nodig grijp ik in. Moet hij meteen afff gaan of terug komen.'
'En doet hij dat dan ook altijd. Ik wil niet dat hij jonge beestjes vangt.'
'Ja, hij luistert altijd naar me, maar zo nu en dan een muisje vangen moet toch mogen? Je kan hem moeilijk alles verbieden, toch?'

Overal zien we Canadaganzen: op wei bij parkeerplaats; op wei ten zuiden van de bleke bossen; op wei tussen bleke bossen en grote heide. Ook spotten we flink wat grauwe ganzen en wilde eenden op en boven de weiden. Over andere weiden en bosrand jubelt een wulp en boven nog niet gestronte landerijen buitelen en schroeven de kieftenhaantjes. Rontelom groepje roeken en kauwen. En dan zijn er tuurlijk ook de altijd aanwezige allene of met z'n tweetjes kraaien. Op pad tussen bos en akker ligt een dood konijntje met uitgepikte ogen.
'Da's het werk van kraaien,' zeg ik. Een vos doet zoiets niet.'
'Ja,' antwoord jij, 'een vos pikt geen oogjes uit.'

Aan oever van ondiep eilandjesven vreet Erpel iets op. Ik grijp in, want vergif! Gelukkig is het geen gif. Ook geen dood dier. Ep smult van een nest jonge muizen. We zien nog net voordat hij slikt een paar staartjes uit z'n bekkie bungelen.
'Jakkes,' zeg jij.
'Wat raar, een muizennest zowat onder bosuilboom,' antwoord ik.
'Hoezo?.. Ja, allemaal witte poep en ook braakballen.'
'Luie uil, denk ik. Schijt meer dan i vreet.'
'Moet je niet zeggen... Als hij niet zo veel zou eten, zou hij niet zo veel braken en poepen, toch?'
'Blijft raar... O nee, bunzings en vossen gaan ook tamelijk ver van huis om te vreten.
'Vreten?'

Het rode katje dat ik eind januari ontmoette aan bleke bossenrand, is dood. Erpel wijst het aan op roggestoppel tussen bosrand en wei. Het ligt op zijn zij.
'Klap van auto gehad en nog de bossen gehaald,' opper ik.
'Of gewoon verhongert,' zeg jij.
'Nee, denk ik niet, eerder gepakt door een havik.'

Bolsterturf, zaterdag 22 april 2006

396
Wandelen in Vloetert

'Jij en ik wandelen in Vloetert,' zeg ik tegen je.
'In Vloetert?' vraag jij dan.
'Ja, in Vloetert. Deze route gaat door de gebiedjes Vlerken en Oetert en da's dus samen Vloetert.'

Er zit een haas in jong, groen graangewas. Jij en ik zien het, maar Ep wordt het niet gewaar.
Het zit stil aan slootkant. Het is ver. Ep krijgt er geen verwaaiing van.
Half uur later  duikt Ep op een voor ons onzichtbaar spoor. Hij rent weiland in.
En dan rijst opeens een ander haas, waar hij achter aan gaat jakkeren,
helemaal tot in verre bosrand.
Door de kijker zie je hoe het haas haken slaat
en, wanneer Erpel nog een heel eind recht door schiet, haaks bosrand in rent.
Allerhande bloemen bewonderen we, witte en gele en paarse:
onder meer zien we pinksterbloemen, dotterbloemen, paardebloemen, speenkruid,
dovennetels, vogelwikke en wilde rabarber.
En de meidoorn bloeit ook. En er zijn elzen-, berken- en beukenkatjes.
Ook veel vogels: twee buizerds, en kieviten en roeken op gegierd akkerland.
Drie kraaien ruziën in eik.
Verder spotten we houtduiven en spechten.
Een specht hamert in boom. We horen zijn roffels, zien hem niet.
Dan vindt Erel nog een dood haas, of misschien pakte hij het af van verwilderde kat of havik.
Hij spoelt het haas af in ondiepe, brede sloot, vreet het daarna met huid, haar en lopers op.

Bolsterturf, zondag 23 april 2006

397
Broedende canadagans, heideblauwtjes en opdrachten in doosje verstopt

Er broedt een canadagans in heidemoerasje met heideblauwtjes. Maar ook wandelde er een man met witte kuif door dit gebiedje, man die net als ik reeën die er vanavond niet waren wou kijken? Verder liep er nog een andere man met knoeperd van camera rond. Deze laatste man fotografeerde toen ik naar huis fietste de achter Mierlose kerk- en televisietoren ondergaande zon. En dan ergerde ik me vandaag nog aan in doosjes onder stenen verstopte gps-opdrachten.

Bolsterturf, maandag 24 april 2006

398
Maar waar de reeën zitten?

Vanavond, net als gisteravond, in 't moeras naar reeën gezocht. Ze niet gezien, ook niet gehoord. Toch zijn ze er nog wel, want ik vond hun legers en ook kapotte boomstammetjes. Zo te zien zijn de bokken momenteel druk: met het glad schuren van hun nieuwe geweitjes. Ze schuren de schors soms compleet rontelom van de stammetjes, zodat die dood gaan. Maar waar de reeën zitten?..

In de mooie lenteavond genoten van een brutale roodborst. Het vogeltje ging, een kleine vijf meter bij me vandaan, op een lage berkentak zitten zingen. Tuurlijk vloog het toen ik de camera eindelijk knipklaar had net weg . Verder wat wilde konijntjes, een paartje wilde eenden en ook merels, vinken en gaaien gezien.

Bolsterturf, dinsdag 25 april 2006

Bolsterturf, donderdag 27 april 2006

401
Niettegenstaande Erpels rakverbod toch allerhande wild gespot

Vandaag in de Bleke bossen krijgt Erpel rakverbod. Hij moet op de paden blijven en mag maar tot dertig meter vooruit lopen.

Waar bosweg doodloopt staan op wei en ongeveer honderd meter voor Erpel en mij uit, opeens twee reeën, een oude bok - links zesender, rechts gaffelaar - en een mooi smalree. De reeën zijn onrustig, hun spiegels gespreid. Ze kijken alsmaar schichtig naar links, de bosrand in. 'Die zijn uit de bosrand verjaagd Ep.' Eventjes maar staat het reewild te zekeren, dan rennen bok en rikke weg, verder wegge bosrand in. Erpel laat ze rustig vluchten.

Tussen bossen en Sterksel vallen tussen de zwarte akkerlanden gele paardebloemenweiden poëtisch op. Of Erpel dit ook opvalt? Lijkt me niet.

Op het ondiep eilandjesven drijven één canadese gans en een koppeltje wilde eenden. Ik vermoed dat mevrouw Gans op het eilandje zit te broeden. Langs de oever van het grootst verboden ven scharrelt een paartje zwarte kraaien. Rontelom dit ven wandelen mannen en vrouwen met soortement lange wandelstokken. De nieuwste rage, dit stokwandelen? De stokwandelaars maken geen herrie. Ze zijn alleen maar druk met stoklopen. 't Zijn oudere mannen en vrouwen. Ik hoef geen stokken; ik heb al genoeg mee te sjouwen aan veldkijker 20x50, Erpels lijn, paspoort en rijbewijs.

Erpel en ik lopen tegen wind in. Er staat vanmorgen een gure, herfstachtige noordwester. Soms staat Erpel voor, wijst zijn koppie recht tegen wind in, haalt hij diep lucht om daarna, na mijn 'toe maar', bos of ruigte in te schieten. En dan vlucht er opeens een haas of ree weg, of zit er een konijn onder takkenbos. En dan weft Ep even, rakt hij ff, om telkens op 1x fluiten onmiddellijk naar me toe te komen. En dan krijgt hij een schouderklopje, prijs ik hem uitbundig en dan is hij trots. Al met al wees Ep me het dode rode katje, twee hazen, drie konijnen, een eekhoorn, een stuk of tien muizen en een klein bastgaffeltje feilloos aan.

Bolsterturf, vrijdag 28 april 2006

402
Twee verwegge hazen en een driesprong reeën

Vandaag spotte ik twee verwegge hazen en een driesprong reeën.
Zowel hazen als reeën kregen me in de smiezen.

Bolsterturf, zaterdag 29 april 2006

403
Samen spotten en selectief rakken

30 April. De dag nadat we koninginnedag vierden. Wanneer ik om zeven uur de pinda start, liggen de meeste oranjefans nog in bed, sommigen van hen, denk ik, nog flink misselijk van de oranjebitter. 'Getver, smerig zootje, dat oranjebitter', zeg ik tegen m'n hondje dat op de achterbank uitkijkt naar andere honden, katten, konijnen, hazen en reeën. 'En het is weer kutweer Ep... Het mot alsmaar.' Erpel geeft geen antwoord, maar piept als een eekhoorntje vanuit de berm een hoge eik in vlucht. In de motregen sukkelt de pinda langs akkers en weiden. Nabij boerderij zitten een rode kater en een zwarte poes in grasspriethoog graan te flikflooien. Erpel blaft als hij de katten ziet. Kennelijk vindt hij katten interessanter dan eekhoorns. Maar dan spot ik even voor een camping een ree in wei. Vlug de pinda in berm gezet. Na het uitstappen klap ik het portier niet dicht. Met Erpel aan de lijn loop ik kleine honderd meter terug om een foto van dit ree te maken. 'Het is een geit Ep... Stttt... Volggg,' fluister ik. En dan maak ik vanachter een dikke beuk met superzoom wat foto's van het ree. 'Ja, 't is een rikke Ep. Ze heeft pas gekalfd. Zie je die volle uier?.. Ssttt, niet piepen nu. Afffff.' Na een kwartiertje verdwijnt mevrouw Rikke onder prikkeldraad door de bosrand in. 'Haar kalfje moet drinken Ep. Kom lopen we terug, mag jij ff snuffen en rakken langs het pad camping toe.'

Kwart voor acht spot ik door de kijker vanaf parallelweg langs E-3 een haas en een kievit op slordig groene akker. Ook deze keer sla ik na het uitstappen het portier niet dicht. Voorzichtig lopen Ep en ik door bermbos haas- en kievitwaarts. Aan akkerrand van 't strookje bos gebaar ik Erpel af, en dan telezoom ik haas en kievit. Het haas - is het een mannetje? is het een vrouwtje? - snoept her en der wat gras en kruiden en 't komt langzaam richting Ep en mij. Wanneer 't nog maar een meter of vijftig weg is, kan Erpel het niet meer houden, flitst hij weg, haastoe. 'Ep hierrrrrr!' brul ik. En dag glimlach ik als m'n hondje op de rem gaat, meteen omdraait en naar me toe holt. Tuurlijk krijgt hij geen straf, wel een paar schouderklopje, omdat hij goed luisterde.

Tegen half tien komen we weer voorbij de camping. Opeens holt er een haas voor de pinda uit. Ik rem en zet de auto stil. En dan maak ik door de natte voorruit - het mot inmiddels harder - een foto van dit haas als het tussen rijbaan en campinghekwerk even stil blijft staan.

Om tien voor tien parkeer ik bij de sbb-hei van bekeurkneus Jap. Hier mag Erpel tussen eikenbos en berkenbos ff vrij in struikheizoom. Nog maar net in de hei, rijst een reebok. Ep zit er meteen achteraan. Heel even maar. Zo'n ree - niet zwanger en niet pas een kalfje gekregen - is veel sneller dan een foxje, maar potver-nog-an-toe, wanneer ik naar een drietal reeleegers - vol verharingshaar - sta te kijken, zit m'n hondje van je wef-wef-wef opeens achter een groot haas. Het haas heeft een flinke voorsprong, dus laat ik hem maar ff toedoen.

Bolsterturf, zondag 30 april 2006

403a
Soms is er geen tijd, maar verwegge bok en geit

Soms is er geen tijd, geen tijd om rontelom te struinen, geen tijd om te schrijven. Of je voelt je moe en loom, of het is klote weer, of vrouwlief zit te vervelen, zeurt ze over een lekkende kraan of wat stof op de vloer. Of je hebt gewoon geen zin in een heel eind grasduinen, laat staan in sluipen en kruipen, ja, je hebt gewoon geen zin in wat dan ook. Ook niet in typen dus. Ja, soms doen Erpel en ik maar een kort rondje moeras of onland of hei of bos, of .. of dan, niet en .. en. Maar als je je ogen open houdt, is er in 't veld altijd wel wat te zien de moeite van opschrijven of een vlugge foto waard. Vandaag verwegge bok en geit.

Bolsterturf, zondag 30 april 2006