|
Bolsterturfs natuur B o l s t e r t u r f s n a t u u r Dagboek augustus 2006
496 Augustus komt dit jaar met onweer en regen, en met van droogte gele weiden. Ons - u en ik en Fox - en het boerenvee en de reeën in maïs en bos deert klote weer niet. U - lezer(es) - zit fijn droog in uw huis of hut en leest mijn domme typen: Fox en ik liepen door donder en bliksem en harde ochtendregen door het moeras: zandweg in, zandweg af, zandweg uit, puinpad in, puinpad af, puinpad uit. Wij twee lazen reeënvoeten, ik met m'n ogen en hij met z'n neus, en wij kwamen voorbij dikbilvee dat zich koesterde in de lauwe natte dag. Ik genoot daarbij, vooral van denken aan Martijn, ook wel van kijken naar het herkauwen van de dikbillen alsmede van studie maken van roodbont vee dat waterdroppen likt van tot gister zongeschroeide gele wei, terwijl hij, mijn lief hondje, een haas òpdeed - 'Terugggg! Hierrrrrr!... Verdomme Fox, gun toch 'ns het wild zijn rust!... Ja, ik weet het, ik ben niet altijd konsekwent.... Maakt jou een beter dier dan ik mens ben... Kut, wat een vergelijking...' - van onder braamstruikwildernis.Bolsterturf, dinsdag 1 augustus 2006
496a 'Eppie toch, echt waar, ik vind het een ramp dat Martijn nog niet met ons mee kan naar het moeras en ook dat jij nooit lettertjes zal kunnen lezen... Ga je nog ff mee? Wij twee alleen? Het vrouwtje wil televisie blijven kijken?' Voor de zoveelste saaie keer op de zoveelste saaie dag struinen jonge hond en man - wat oude man, opa al - door regenavond. Ze zoeken vlijtig naar reeën die zich niet laten zien. Wel komen ze andere dieren tegen: mismaakte dikbilrunderen achter prikkeldraad en gewoon mooie roodbonte jonge koeien achter gladde draad met stroom erop; blauwe duiven; wat merels, een roodborst en een vink; een magere reiger in droge sloot; twee kraaien die ook aan 't vissen zijn in zelfde sloot; een torenvalkje dat aan 't bidden is en zich stort op een muis; een donkere buizerd die, naar 't schijnt, zomaar over vliegt; lage zwaluwtjes; vijf gaaien die lelijk schreeuwen; dertien wilde konijnen op puinpad; twee hazen in kale sbb-onlandwei en ongeveer duizend kikkertjes (waar die allemaal vandaan komen?) overal op moer- en zandpaden. Bolsterturf, dinsdag 1 augustus 2006
497 Ik fotografeerde weer geen reewildbronst, zag geen enkel ree, maar zoals ik elk jaar paar keer doe na veel regen in een nacht, telde ik ook vandaag duizenden ree, allemaal ree, in nat zand gedrukte ree. Ja, deze foto's zijn van vorig jaar, want 'k heb al heel veel ree. Heel de telling lang had ik daarom m'n camera - hopend op flieft reepaar - ingesteld op maxi optisch zoom. Toch was deze teldag een goede dag voor me, immers op zowat mensenlege door de weekse zomerheidedag met regendreiging, is het na gedane reewildtelling fijn zwemmen in verboden ven op grens van hei en pijpenstrootjes Hoeveel reeën er zitten in 't geteld gebied? Te weinig naar mijn zin! Bolsterturf, woensdag 2 augustus 2006
498 's middags 's avonds Bolsterturf, donderdag 3 augustus 2006
499 Mooie zomeravond. Net voor half negen parkeer ik de pinda bij perceel eikenbos. Meteen lopen Erpel en ik aan. We maken drie rondjes van om en nabij een half uur, rondjes rontelom hoog opgaand eikenlover. Daarbij gaan we langs kale zwarte akker, hoge groene maïs en hooi- en weilanden, de laatsten met roodbont jongvee erin. En ook komen we langs na de hittegolf van juli inmiddels weer flink volle sloten. Teleurgesteld loop ik na de drie rondjes eikenbos nog ff een puinpad af. Dit pad ligt maar tien mins lopen van het bos vandaan. Erpel volgt braaf 'achter', moeras in. Halverwege dit pad constateer ik met grote blijdschap, dat een hoogzit - reeafknalzit - is verwijderd. En dan zie ik te laat een ree op grens van ruig stukje onland en moeras. Het dier, een rikke, ligt te rusten, maar let beter op dan ik. Ze ziet en ruikt me. Dat voel ik gewoon. En tuurlijk krijgt ze ook geur van Ep. Ep - goeie speurhond - kan haar onmogelijk ruiken. De avondwind waait van hem af, rikke toe. Het fotograferen van deze mevrouw Rikke mislukt grandioos. Ik doe gehaast. Ik gun me niet de tijd om m'n camera rustig te gebruiken. Daardoor komt ze nogal slordig op foto terecht. Het is alles samen waardeloos: ietwat verkeerd ingesteld toestel, lange sluitertijd en bewegingsonscherpte. En dan rijst het mooigrote dier ook nog 'ns vliegensvlug. Voor m'n camera een tweede keer klikt, is ze opgeslokt door het moeras. Gelukkig kun je met een beetje fotobewerkingsprogrammaatje toch nog iets maken van een klunsfoto. Bolsterturf, vrijdag 4 augustus 2006
500 Fijn! Wandelen me jou en Ep. Vandaag wandelen we voorbij bordjeswoud, door stukje Strabrechtse heide en aansluitend stukje Braakhuizensche heide. Veel vakantiegangers zijn ook bij 't pad. Voor hen is er een wandelroute uitgezet, wandelroute die jij en Ep en ik maar klein stukje volgen. Een bonte stoet - veelal te dikke - mannen en vrouwen puft over met felgele kaartjes versierde smalle routepaden, paden door bos, hei en ruigte. De kaartjes leiden je langs heel veel met rode verf gemerkte bomen: (ook) Nederlandse natuurbeheerders kunnen niks zien groeien, alle groen moet kapot, alle bomen moeten zo jong mogelijk omgehakt, omgezaagd, getimberjackt. Of al deze wandelaars de rode streepjes op de stammen zien? De meesten van de gestage lopers en loopsters kijken nauwelijks op of om, die lopen alsof gehaast. Al gauw verlaten jij en ik de gebaande wandelpaden, worden wildwissels ons pad. Soms twitteren er meesjes boven ons hoofd, die zijn als altijd druk waar lorken, sparren en dennen groeien. Soms schreeuwt een gaai. Vaak horen we een vogeltje waarvan we de naam niet weten. Dan wijs jij: 'Kijk! Daar gaat een rood haas!' Als ik dit inderdaad erg rode haas eindelijk zie, vlucht het al weg, voor Erpel uit, is het al te ver voor op de foto. Dan, als ik door de kijker naar grauwe ganzen op heiven kijk, wijs jij weer: 'Kijk! Wat een mooie gele vlinder!' Het betreft een vlinder of mot waarvan we ook de naam niet weten*. Hij fladdert telkens meter of twintig, dertig, om dan weer te gaan zitten, in hei, pijpestro of rus. Soms lijkt het of de vlinder wil landen op het venwater. Jij bent dan bang dat hij zal verdrinken en doet je schoenen daarom uit, maar na het water raak'lings raken haalt het fraai insect toch telkens weer de oever. Dit exemplaar is volgens vlindersites een mannetje, te herkennen aan de geurstreep die de vrouwtjes missen. Als je éénmaal de naam van de vlinder hebt, is zoiets gauw gevonden Erpel jaagt twee reeën uit pijpestro, nabij klein diep ven op grens van de twee heides, en ook een groep ganzen inclusief vliegvlugge jongen uit het veel grotere 'schaatsven'. Ik geniet van fijn veel reesporen op de paden. Ook van veel reelegers (reerustplaatsen) en veegboompjes (ontvelde boomstammetjes waaraan reebokken hun gewei schuurden, polijstten). En onderwijl vertel jij: over onze Martijn die zo sterk en lief is en die zo hard kan blèren, over ons chalet dat zo mooi wordt, over M. en K. die zo blij zijn, over wat je deze vakantie nog allemaal wil doen en over je werk dat je nog niet mist. Bijna terug bij de vandaag vreet- en zuipPP zoekt Erpel, moe van 't rakken, verkoeling in plas op pad. En voor naar huis toe rijden, eten jij en ik allebei een grote softijs op. Erpel krijgt er ook eentje, maar wel zonder slagroom en chocolade. Bolsterturf, zaterdag 5 augustus 2006
500a 'Patsamme! Ik moet en zal reebronst zien!' zeg ik tegen je op 't campingfeest, heel gezellig feest, groot feest met rosé en bier voor mij (jij was weer gezellig verstandig, feestte mee maar dronk maar twee rosétjes). Nog niet naar huis toe gaan. Samen met jou en Eppie rondje schemering rontelom eikenbosje. Jij rijdt en parkeert er naar toe, en je hanteert de 7x50. Ook hou je Erpel aan de lijn. Ik hou m'n camera schietklaar, want wil mooie foto's maken, van jou en van Ep en reewild. Terwijl ik achter je loop en wat zeur over zo vroeg al donker worden, en daarbij zonder dat je het merkt naar je kont kijk, wijs jij opeens: 'Sssstttt, kijk daar! Een ree!' Paar seconden later bestuderen we het ree. Jij kijkt door de kijker en ik door de zoeker van m'n cameraatje. 'Yep! mooie geit,' zeg ik. 'Sssttt, sis jij, ze komt deze kant op.' De geit dartelt - ze gedraagt zich uitermate speels - over de wei. 'Net een geile jonge meid,' zeg ik, 'ik kan haar zo niet op de foto krijgen.' Jij doet boos terwijl de geit pardoes de wei af rent, ze komt over bospad zomaar op jou en mij toe. Ik krijg - 'verdikkie,' vloek ik - geen kans om haar te knippen. Bospest en dikke eiken zijn in de weg, maar spannend is het wel. Erpeltje wordt het teveel, die jankt opeens 'wieuwwwwww'. Sneller dan sluitertijd rent geschrokken jongejuffrouw Rikke uit beeld. Tuurlijk word ik dan niet boos en tuurlijk moet ons Eppie dan ff los. Hij rent het bos in, de geit achterna. 'Goed zo,' zeg ik, 'het reewild moet wel schuw blijven, want negen hoge zitten rontelom.' Al gauw komt Ep terug, rent dan wei op waarvan de geit kwam, helemaal tot aan moerrand toe. Even later lopen we terug richting agila. Jij voorop, ik achter je. En dan kijk jij achterom en sis je weer: 'Ssssttt, daar is nog een ree!' Als ik ook achterom kijk, zie ik het meteen. Het staat aan verre weikant, op precies dezelfde plek waar de geit de wei opkwam. Juist als ik m'n camera - klote langzaam ding - aan heb, blaft dit ree de schemerstilte aan flarden en duikt het halsoverkop weg, terug de bosrand in. 'Verdikkie,' vloek ik nog n's, 'hij rook Ep. Wat stom van ons dat we die ff lieten rakken.' 'Stom van ONS?' vraag je dan. En je vervolgt: 'Toch zo'n mooie grote bok!... Jongen, echt gemiste kans!... Z o'n kans op mooie bok krijg je nooit meer. ' En dan vraag je: ' Heb je 'm misschien toch?' 'Nee, verdomme,' vloek ik, 'de camera stond maar net aan en die sluitertijd duurt nu zo verdomde lang.' 'Vloek niet zo!!... Ach, geeft niet,' lach je me na beetje mopperen uit, 'dit is zo mooi om mee te mogen maken... Kom, het is al laat. Nu geen gedoe meer hiero. We gaan naar huis.' Dan, kwartier later en bijna bij je agila zie ik, op mijn beurt, zou tijd worden, een ree. Het laveit tussen maïs en bos op weiland waarin ook rode koeien. De koebeesten, zwarte bonken in het donker, liggen zowat aan overkant van de wei bijeen. De afstand tot dit ree is maar meter of dertig. Erpel ligt plat op het pad - zachtjes afff gecommandeerd - en jij en ik hebben dekking, van diepschemerdonkerte en van anderhalf meter hoge maïs en dikke eiken langs de zandweg. Als verwegge klok tien slaat, maak ik de eerste foto. En daarna nog een stuk of wat foto's meer. Alle foto's blijken achteraf mislukt! m'n camera stond niet op automaat, wel op verkeerde sluitertijd en portretfotografie en tuurlijk lag mijn statief in de laadklep van je agila. En ach, je zeurde dat er muggen in je billen prikten en je wou geen foto meer van je met flits tegen achtergrond van groene maïs. Je vond het al te laat en al te donker, maar geeft allemaal NIX, want de reeën zijn weer schuw en de speelse rikke is door jou geïdentificeerd als echtgenote van de zesender van wie ik dacht dat die vanaf hoge zit werd doodgeschoten. En dit laatste ree is het Bolsterturf, zaterdag 6 augustus 2006
501 Om twee minuten voor half zes word ik wakker. Erge dorst, nodig moeten pissen en doffe koppijn plagen me dan. Na twee keer litertje water - eerst lozen in de tuin, daarna drinken uit de buitenkraan - gaan Erpel en ik meteen op weg. Er is werk waar haast bij is te verrichten. Voor 't in de pinda springen, watert Ep ook nog ff uitgebreid, tegen de schutting van opa Trammelant en tegen de lantaarnpaal schuin achter ons huis. Niemand die dat ziet, kan dus geen kwaad. Onderweg van 't stille dorp naar bosgebied achter ook stille camping, spot ik stuk of tien konijnen, vijf blauwe reigers, wat kraaien en blauwe duiven, twee keer een groot haas en éénmaal een oranje reegeit. Zowat alles te ver weg voor foto. En dik uur later, is er in het moer weer het Om tien over negen ben ik weer terug in bed, vlij ik me blij en tevree naast je, want geheime missie met succes voltooid. En m'n koppijn foetsie. Na even naar jou - mooie oma van Wanneer jij - je antwoordt me, desgevraagd na jouw mij wakker maken: 'Om half elf Tegen twee uur in de middag maak je me lief Bolsterturf, zondag 6 augustus 2006
501a Hoewel heerlijk rustig achter 't huis - buurman opa Trammelant is op familiebezoek naar Australië - rijden we (jij en ik dus) voor een uurtje naar Oetert en Vlerken, mini sbb-natuurreservaatje langs breed kanaal en nabij armzalig Helmonds industrieterrein. Binnendoor onderweg komen we nogal wat auto's met zwarte-tekst-op-wit kentekenplaten tegen. In deze wagens Polen op weg naar akkers van boer of tuinder. In Oetert en Vlerken lopen we over gras- en onkruidpaden, veelal langs brede sloten echt de aanduidingen kanaal en beek onwaardig. Zo nu en dan spieden we in de hoop op ree, haas of vos met onze veldkijkers rontelom. Waar elzen, riet en wilgen niet in de weg zijn, zien we weiden bevolkt met roodbonte koeien alsmede een akker met aardbeiplantjes en kruipende en bukkende Polen. Ook kijken we tegen boerderijen en grote, lange, lage schuren zonder ramen aan. Op die schuren hoge silo's. Waar je ook verrekijkert in dit zogenaamd kleinschalig Brabants landschap, overal wordt het ontsierd door concentratiekampjes waarin je kippen en varkens weet. Een in wilde staat levend zoogdier zien we vanmiddag niet, zelfs geen rat of muis. Wel een paar krabplaatsen en veegboompjes van een reebok. Twee keer ook wat reehoefjes in zwart akkerland. Maar we beleven - zicht- en hoorbaar - vogelleven. Helemaal aan doodlopend eind van brede sloot - sloot waarachter provinciale weg, kanaal en industrieterrein - zwemmen een pa en ma meerkoet met hun jonkies. Altijd weer grappig gezicht, die witte bles op de volwassen meerkoetkoppies. Verder rumoeren er een merel en wat ongeïdentificeerde zangertjes in wilgen en elzen. Ook zijn er de altijd en overal aanwezige zwarte kraaien, plus nog één blauwe reiger. De reiger flapt op uit oerige sloot waarin Erpel ff zwemmen wil. Scheldend wiekt de grote vogel naar achter hoge rietkraag. Trager dan de reiger zweeft een buizerd - grote donkere ongevaarlijke grijpvogel - laag over wei. Zo mooi, zo mooi om samen naar te kijken. Bolsterturf, zondag 6 augustus 2006
502
Koninginnepage Bolsterturf, maandag 7 augustus 2006
502a Het is een mooie route: binnendoor van rotzooi Lierop, waar dit weekend het Nirwanatuinfeest werd gevierd, naar Belgisch Limburg. Nirwana of Nirvana: overgang in het Niets, alleen mogelijk voor Boeddhisten van grote deugdzaamheid. Nou, wij wisten echt niet dat onze jeugd graag Boeddhistisch lawaaifeest viert en er dan van houdt om na afloop van dat feest min of meer bezopen te vertrekken. Te gek gewoon, hoeveel rotzooi voor de mens en hoeveel afval voor vossen, kraaien en meeuwen feestgangers achter durven laten. Onderweg laten we Erpel ff pissen in een nog Nederlands natuurgebied, aan de domme opschriften op sommige borden te zien gebied van staatsbosbeheer. Voorbij De Achelse Kluis (RAMPkluis vandaag, want gesloten op maandag! wat we niet wisten) gaan we wandelen in net over de grens met België Domein Beverbeek, eigendom van de katholieke universiteit Leuven. Na bestuderen van een aanplakbord van Beverbeekbeheerder Het laboratorium voor Bos, Natuur en Landschap, lopen we een oranje route van 6½ km ofwel route van dik uur. Deze route is de kortste route en omdat wij geen haast hebben, doen we er ruim twee uur over. De oranje bolletjes op paaltjes leiden ons over prachtige wallen met machtige zomereiken en door mooi bos, soms zelfs door echt dicht, geheimzinnig donker bos (niet domweg bos volledig de vernieling in gereden door timberjacks). Ook komen we voorbij weiden, vaak met koeien erin, heel veel maïs, hier en daar een boerderij en zo nu en dan een huis of chaletje. Aan rand van naaldbos kijken en luisteren we even naar ruzie makende pubers in een kindervakantiekamp. Uit drie tentjes rontelom grote tent komen gillen en schuttingwoorden. Maar dan is er weer de stilte van het Beverbeekse bos en bewonderen we een verzameling van grote en kleine keien, sommige daarvan al vele miljoenen jaren oud. Bij een slordig boerenbedrijf verkoopt men ijs, maar geen trappist of zo. Van ijs krijg je erge dorst, zodat we liever water uit snel stromend blank beekje drinken. Een piepende huifkar met sloffende paardjes ervoor komt ons tegemoet. Onder de huif de voerman met zweep en een stuk of tien duur geklede dagjesmensen of toeristen of zo. 'Die maffen hebben allemaal een stropdas om,' zeg jij. 'De vrouwen niet,' lach ik. Maar dan zijn we op het Planetenpad, een pad waarlangs allemaal uitlegborden, verklaarborden met hemellichamen, van onze aarde tot en met de zon. Als we voorbij grafheuvels nabij soortement trimbaan komen, hangt er plots een donderbui boven ons. Paar keer bliksemt het en na zeven tellen komt de meest nabije donderslag. We rennen pad af, duiken schuilhutje bij waag in - deze waag: ruïne van groot boerenhuis waar vroeger meel gewogen werd. Het blijft droog, het onweer trekt weg, richting Nederland. En tuurlijk zochten we naar zomerpaddenstoelen en ook naar reeën- en hazenvoeten - we vonden veel van wat we zochten - en maakte ik foto's van jou en Eppie. Bolsterturf, maandag 7 augustus 2006
502b Tussen acht en tien in de avond nog ff met Erpel en mountainbike naar het moeras. Er zijn daar boeren bezig en ook wat homo's, eerstgenoemden op akkerland, laatstgenoemden in een grote zwarte auto. Ook knalt er een motorcrosser rond. Na twee rondjes biken rontelom eikenbos en na éénmaal puinweg in en uit, rij ik naar wei grenzend aan moer, onland en eikenbos. Onderweg daar naar toe, zie ik verwegge rose bloemen voor een ree aan. Onder hoge eiken is het wachten in droge sloot, wachten op reebok of rikke. Erpel vlijt zich, eventjes moe van 't rennen, naast me. Misschien willen de rikke en de zesender van eergisteren allebei de wei opkomen? Een lage eikentak kan ik als statief gebruiken. Ik wacht een dik half uur. Dan wordt het me te donker voor een foto. Als ik de sloot uitkruip, zie ik opeens oranje zwammen op een boomstronk. Tuurlijk moeten die paddootjes - met flitslicht want 't is al flink donker in de eikenwal - op de foto. Als ik de vijfde zwamfoto maak, schiet opeens Erpel de wei op. En dan zie ik ook de zesender die, niettegenstaande het flitsen, heel dichtbij kwam en met grote snelle sprongen wei af en moerrand in sprint. Zien deed ik ook vanavond zijn hoge gewei niet goed, maar vanuit riet- en elzenwildernis scheldt de zesender me uit: zelfde bokkestem als van eergister. En nu vind ik mezelf dom, want ik wachtte simpelweg niet lang genoeg in de sloot. Bolsterturf, maandag 7 augustus 2006
503 Ik wou oranje zien. Reed daartoe naar groene wei bij eikenbos en moer. Soms kan je midden op de dag reeën zien. Helaas, mooi niet vandaag. NIX geen reewild. Nergens niet. Toch zag ik wel oranje. De zwam van gister was er nog, maar met ietwat minder mooi oranje - naar 't me toescheen - dan bij flits in avondschemer. Bolsterturf, dinsdag 8 augustus 2006
504 Om zeven uur in de ochtend met Erpel naar eikenbosje en moer. Onderweg een lapjespoes, wat konijnen en blauwe duiven in wegberm. Op dichtklappen van 't pindaportier kijkt een ree op. Hoe dom dat ik het niet eerder zag! Het staat om en nabij honderddertig meter ver, in eikenwal en aan sloot. Onbeweeglijk strak blikt het richting pinda en mij. In zo'n geval is het zaak om onbeweeglijk te blijven staan, iets wat Ep niet doet. Die snuffelt onbekommerd over 't pad, maar dat kan geen kwaad. Hij is te klein, te laag bij de grond, om dit ree te kunnen zien, ook te klein om gezien te kunnen worden. Trouwens, zowel ree als hond kunnen maar moeilijk stilstaande objecten goed waarnemen. Zodra mens of dier of ding in beweging komt en er vrij blikveld is, zien beide wel heel goed! Pas na seconde of honderdtachtig gaat het reeëkoppie naar benee, gaat het weer snoepen van kruid of gras. Bolsterturf, woensdag 9 augustus 2006
505 We kiezen de rode wandelroute. Die is dertien en een halve kilometer ofwel, volgens tekst op het aanplakbord bij de Achelse Kluis, drieëneenhalf uur lang. Jij en Ep en ik doen er drie uur en drie kwartier over: van de Achelse Kluis via zand- en grindpaden, maar ook over asfaltwegen de Belgisch Limburgse natuur in. En weer terug natuurlijk. We gaan door naald- en loofbos en langs weiden, en ook voorbij aardappel- en maïsakkers. Paar keer lopen we langs het beekje de Warmbeek, beekje met bordje ter plaatse waarop staat dat dit lief watertje naar Nederland stroomt en daar dan Tongelreep heet. Ondiep beekje met helder water is het. Vis zien we er niet in, maar zwemt er vast wel, wat verderop waar 't dieper is. Ook voert de route ons langs achter-, zij- en voorkant van een restaurant De Bever. Als echte Nederlanders laten we ons niet verleiden, lopen we het zo te zien dure restaurant niet binnen. Op een bankje langs viswater, soortement vijver, en met uitzicht op restaurant en gekandeleerde eiken (teruggezette eiken, rare kapstokeiken want met afgezaagde kroontakken), eten we uit onze rugzakken wat we meenamen voor onderweg: broodjes met kaas, ham en worst, waarbij we leidingwater uit koelfles en sinaasappelsap uit pak drinken. Echt hartstikke lekker! Wel jammer dat uit geen enkel gat in gekandeleerde eik een vleermuis wil komen. Op sommige plekken langs beekoever vinden we bosbessen, sappige, rijpe, blauwe bessen die onze vingers paars kleuren en die verukkulluk smaken. Ergens nabij het Planetenpad - op plaat nummer één langs dit pad zijn alle bekende hemellichamen behalve de maan afgebeeld, wat we drie dagen terug tijdens oranje routetocht niet opmerkten - staat er langs de weg een bordje met wetenswaardigheden over een voormalig onneembaar middeleeuwsch kasteel waarvan ik de naam nu niet meer weet dat letterlijk met de grond gelijk werd gemaakt. Dat
laatste moet zijn gedaan door de manschappen van een bekend veldheer, van wie ik ook de naam niet onthouden kon. Dat dit 'onneembaar' niet strookt met 'letterlijk met de grond gelijk', viel me meer op dan de over bloeiend aardappelveld van omstreeks tweehonderd meter breed heen te bezichtigen aarden wallen van deze voormalige veste. Wel herinner ik me de naam van een toren op enige afstand van dit verwoeste bolwerk, toren achter brede sloot en groot, hoog hek: toren De Tomp, overblijfsel van verdedigingstoren met door veroveraars weggevaagde boerderij en molen. Tijdens deze wandeling zien we nauwelijks bloemen, en ook weinig mensen, maar dan, terug bij abdij en klooster van de Achelse Sint Benedictus Cisterciënzers, nostalgisch oud en groot en mooi bouwwerk waarin slimme monniken voortreffelijk - niet gratis! - trappistbier schenken, is er opeens bonte mensenmassa rontelom en bloeien er veelkleurige klaprozen, rode, rose en witte, voor groen gaas waarachter felgele teunisbloemen. Bolsterturf, donderdag 10 augustus 2006
506 Moeras en onland. Daarover zomerregen, harde plensregen. Met fox Erpel struin ik door dit landschap. Wij twee lopen, wij breken, wij kruipen, wij tijgeren door het moer. Zijn pootjes en buik, mijn broek en jas roestbruin van oer. Dan weer hij voorop, dan weer ik voorop. Wij banjeren door idiote ruigte; wij breken door hoogopgaand riet, soms ook door wildernis van wilg en els, of door warboel van braam, berenklauw, kamperfoelie, brandnetel of fluitenkruid. Een steekmug neemt me te pakken, prikt in mijn hals, mug die de doodstraf krijgt. Hier in dit oerwoudje is alles groen en nat en oerig moerig. Een geur van muf en aarde, van langzaamaan vergaan. Mensen willen hier niet komen, niet zijn. Ree en haas hebben hier niets te duchten van jager en stroper. Krooien eenden spetteren hoog, uit poelkanten, zompige waterranden. Tussen luchtbellen als grote paardenogen loert overal daar onder de zwarte bodem. Dikke vette naaktslakken aan rietblad. Blauwe reigers flappen lelijk schreeuwend loden donderlucht in. Kikkers en kikkertjes scharrelen over natte bruinrode aarde. Daar en daar plompen ze het moerwater binnen. Waar riet en ruigte soms wijken voor onlandgroen, kringen boerenzwaluwtjes laag tussen lomp jongvee door. Jonge koebeesten kunnen bar vervelend doen. Zodra ze Erpel gewaar worden, stormen ze met zijn allen op hem toe. Ze dreigen zomaar door stroom- en prikkeldraad te dollen, de poelen in, gewoon van louter gekkigheid en van ondeugend willen zijn. Ja! ze zouden met zijn allen Erpel het liefst de grond in trappen. Onder zomereiken op zandrug vallen dikker droppen, voegt hun onrustig ritme van grover tikken, meer takgeluiden, zich toe aan de zuivere tikmaat van de regen uit de grijze lucht. Na laatste keer leeggieten van mijn laarzen, en met brand van te laat geziene hoog opgaande brandnetels in het gezicht, vind ik thuisgekomen een briefje in de keuken: 'Ik ben naar Martijn. Vergeet je niet om Erpel af te drogen? Bolsterturf, vrijdag 11 augustus 2006
506a 'Ga je mee Ep? Kijken of na de regen van vanmiddag de reeën willen laveien?' Tien automins later de binnenlanden in, zie ik een reegeit met kalfje. Bolsterturf, vrijdag 11 augustus 2006
507 We rijden Drente toe, heenreis van twee uur en een kwartier. Onderweg zijn de ooievaars net voorbij Zwolle niet thuis, maar bij parking Groote Veldblokken trippen witte en gele kwikstaartjes, aan overkant van droogstaande diepe sloot waarin aan onder meer bruin besmeurde witte velletjes te zien mensen poepen. Plaats van bestemming bereikt, feliciteren we jarige overgrootma. We hebben foto's van Martijn voor haar meegebracht. Na foto's kijken van Martijn, en ook van Martijns grootouders onlangs zestig-jaar-getrouwd-zijn-feest, luisteren we naar overgrootpa's verhalen en smullen we van koffie, koek, gebak en soep. Met volle buiken gaan we toeren door Schoonebeker, Weitevener, Ericase en Nieuw-Amsterdamse dreven: sightseeing in Kommerhoek, Peel en 't Middendorpse veld. Voorbij het spoormuseum van Griendtsveen zit een jonge kerel in luie stoel op een paal. 'Haha,' zeg ik dan, 'die wil zeker in het Guinness boek of records.' 'Ach,' lach jij, 'Die zit toch echt wel voor paal op z'n paal.' Via pionierroute op weg naar Middendorp sproeit een boer op trekker tegen Coloradokever. De kevers en ook hazen en andere beestjes in de erpel krijgen het gif volop over zich heen. Op de stoppelvelden proppen houtduiven, patrijzen, kauwen en roeken zich vol. Kieften - grote vluchten vandaag - zitten liever op pas gemaaide weiden. En bij bijna iedere wei houden een paar kraaien de wacht - moordlustige rovers op weipaaltjes. Dan, als we wandelen langs een veenwieke, wijs jij: 'Kijk, de takken van deze eiken groeien maar naar éne kant. Ze willen allemaal over het water hangen.' En dan zie ik het ook. Je hebt gelijk, maar het is zo'n raar gezicht: allemaal eikentakken die dezelfde kant op wijzen, naar de boven-het-wiekewater-kant. Uur later ergeren we ons aan vissers langs Verlengde Hoogeveense vaart en Stieltjeskanaal: Hoe graag zouden we 'ns de dappere dierenkwellers aan een kraanhaak tien meter hoog de lucht in takelen? En moet dat dan een scherpe haak door een wang zijn? Opeens roep ik: 'STOP! Futen!' Er drijven futen op het Stieltjeskanaal. Die moeten van me op de foto, omdat ze aan het baltsen zijn. 'Het zijn fliefde futen,' glimlach ik. 'Zo laat in de zomer nog?' vraag jij. 'Ja,' antwoord ik, 'misschien is 't eerste legsel geroofd door snoek of rat.' En dan beginnen we, met nog twee te nemen foto's over, aan twee uur en een kwartier snelweg huistoe. Bolsterturf, zaterdag 12 augustus 2006
508 Een zondagmiddag met machtig mooi augustusweer. Met beetje vertraging onderweg, rijden we gedrietjes - jij, Erpel en ik - naar de bleke bossen. Nou ja, béétje vertraging? Er blijkt op de openbare weg een wielerronde aan de gang. Motoragenten dirigeren ons en andere gewone weggebruikers de berm in. Daar moeten we wachten tot een lange colonne wedstrijdfietsers compleet met bezemwagen, voorbij gejakkerd is. Gapers op van thuis meegenomen stoelen, zitten her en der langs de weg. Die wachten op de renners, gapen die na. Jij en ik kijken liever naar reeën en hazen, waarmee we andere mensen die niet van wild kijken houden verder niet lastig vallen. Bolsterturf, zondag 13 augustus 2006
509 Kwart over zes in koude half augustus zomerochtend. Wat wazig weer. Beetje nevel over groene weiden en zwarte, onlangs geploegde akker. Erpel en ik lopen drie rondjes van een halfuur, rond eikenbos en langs moer- en onlandrand. Tijdens rondje één en rondje drie knopbokkie met ongelijke spitsen. De eerste keer dat we dit bokkie tegenkomen, loopt Erpel aan de voet, weerhoud ik hem van achterna rakken. Rap vlucht het spitsertje, dieper het bos in. De tweede keer zit Ep er al achter aan voordat ik het bokkie zie. Opnieuw rent het met grote sprongen weg. m'n camera zit beide keren in de draagtas. Bolsterturf, maandag 14 augustus 2006
510 Met Erpel tussen half zeven en acht in de avond Waar gistermorgen blauwe en grijze paddootjes pronkten Zo min als Ep zich interesseert voor zwammen, Bolsterturf, dinsdag 15 augustus 2006
Rustende reegeit waar recent zelfde rustende reegeit Waar op vier augustus in later schemering Zij keek in de lens maar bleef rustig liggen, In mijn tweede 'schot' sprong ze op, Bolsterturf, dinsdag 15 augustus 2006
511 Half augustus In bosrand roept een groene specht: kri-kri-kri-kliiiiiiiiiiiii Windmee huppelt halfwas haas wei af, bos in Allenig eendenwijfje spat op uit volle sloot Groene muur van bloeiende maïs 't Windeke versnelt, laat smal lang maïsblad mekaar aanraken Op mesthoop tussen sloot en wei geen paddo's en geen slakken Van ver huis met schuren komt haangekraai Fox loopt nog altijd en zoals altijd vòòr O schrik, de zwarte schapen zijn verdwenen Balend huistoe Tijdgebrek! Ik wil gaan werken Bolsterturf, woensdag 16 augustus 2006
512 Mooiwarme morgen, net te warm voor trui aan. Op weg naar bos en moer drie trekkers en meer dan dertien plantjes potende Polen op zwarte akker. Met Erpel rondje eikenbos gedaan. Ook puinweg in en uit gelopen. In nacht of vroege ochtend was er een auto in het veld: na regen bandensporen op paden en over weiden. De bestuurder? Voorwaar geen sbb-bekeurkneus! Reewildstroper? Gaaien schreeuwen in bosmidden. Wachten aan bosrand, tot het stil wordt. Vergeefs wachten: geen mens of kat of vos of andere rover laat zich zien. Op mesthoop tussen maïs en wei paddenstoelen - grotere blauwe uit mest opgerezen die aan 't vergaan zijn; ook kleinere grijze, maar geen slakken. Wel slakkeneitjes op de mest. Je ergeren, je erop betrappen dat je de naam van kleine vinkachtige vogeltjes in maïs en slootkant niet weet. Gewone huis-, tuin- en keukenvinken? Fringilla Coelebs? Wat ziet een mens toch slecht! En zo dom om geen kijker mee te nemen. Zwaluwtjes laag boven onland en wei: meer regen zal komen. Zomaar ineens moet je glimlachen, heb je plezier om ongelukkige krekelhip. Het beestje valt pardoes van spriet. Wrom daarom lachen? Bolsterturf, donderdag 17 augustus 2006
513 Midaugustuszomerdonkeravond met alleen-maar-sloffen-bs-broek-hemd-en-sokken-aan-mooi-weer. (O, had ik nog maar de haardos van mijn Germaanse voorvaders.) Een klein egeltje - jonkie van dit voorjaar? - schuifelt over puinweggetje door het moer. 'Fox afff... en blijfff!... En ben stil!' Ik zet me op een omgevallen eik, bezijden 't pad. Fox wacht. Het egeltje wacht. Ik wacht. Na drie mins schuifelt het stekeldingetje op me toe, droge greppel door, moerasrand in. Ik zet m'n camera van optisch zoom op macro stand en de flitser paraat. En dan schuifelt het klein snuffelding zowat in lens en flits. Kleine honderd meter verderop, zit een bijna witte buizerd op een weipaaltje. De vogel laat me 1x knippen. Te vlug naar m'n zin, vliegt hij eikenbosje in. Half uur later laveit op ongeveer honderdvijftig meter een rikke in andere bosrandwei, pal langs vierstrookjakkerbaan oost-west, zowat tegen vangrail aan. Zij is, weet ik, moeder. Maar waar is haar kalfje gebleven?? Potdorie, ik wil haar èn haar kalfje op de foto. 'Fox volg! En kruipen!' Nee! Achter kruipen! Achter en kruip!!' Niet gezien door de reeën bereiken Fox en ik de pinda. Voor naar huis toe gaan, rijden we nog ff naar heidevennetje. Bij donker voelt venwater warmer aan . Bolsterturf, vrijdag 18 augustus 2006
514 Na de buien - kwam er maar 'ns etmalen lange regen, ik wil de vennen boordevol - van de laatste weken, zijn er weer paddenstoelen in overvloed. Vandaag vond ik onder donkerblauwe buienlucht, en zomaar midden op bospad, zwammetjes met kleur van pas gevallen sneeuw . Na de buien - kwam er maar 'ns etmalen lange regen, ik wil graag meer en langer kweek en brandnetels schoffelen - van de laatste weken, groeit en bloeit het akker(on)kruid in campingtuin als maïs op geile giergrond. Tuurlijk spaarde ik deze paarsblauwe bloem wier naam ik niet ken. Na de buien - kwam er maar 'ns etmalen lange regen, ik wil weer alleen aanwezig zijn in heidevogelhut - van de laatste weken, groeien er zwammetjes als oranje belegde boterhammetjes op achtertuintafel. Bolsterturf, zaterdag 19 augustus 2006
515 Onderweg naar en bij de parkeerplaats van sbb-bekeurkneus Japs zondagshei las ik groot gedrukte tekst op groot bord: NATIONALE HEIDEDAG. Is het dan een wonder, dat het op de paden naar dat struikjesrozepaars ontiegelijk druk met auto's en fietsen was? Nee, natuurlijk niet! Op mensendrukke dagen mijd ik Japs hei. Dan kies ik voor bos- en heideranden, ga ik zwerven op grens van natuur en cultuur, ook langs rand van vierbaansweg. Waar automobilisten met 120 km/uur, vaak nog harder, voorbij razen, liep ik met Erpel aan de lijn zowat tegen een gaffelbok op. Als toen chauffeurs met hun wagens 15 km/uur of nog minder hard zouden hebben gereden, zouden ze ook deze reebok hebben kunnen zien. In daglicht weer helemaal wakker geworden, zie ik paar honderd meter verderop naast heidepad, en ook in wilde grassenruigte bij venoever, bamboestokken staan. In top van elke stok een rood met wit strikje, strikje van afzetlint. Ik zag stokken en lintjes, mooie lintjesstrikjes, vanaf honderden meters ver. Rontelom de lintjesstokken bloeien tientallen blauwe gentianen . M'n camera had ik vandaag niet bij me, want jongste dochter wou het ding graag 'n dagje lenen, maar de gentianen die 'k vandaan zag, zien er niet anders uit dan die vorig jaar op zelfde heide bloeiden. Bolsterturf, zondag 20 augustus 2006
516 Erpel rent en ik loop, onder dreigend bijna zwarte namorgenhemel langs benzinebosrand. Allebei speuren we naar sporen. Hier hebben jonge mannen op crosmotoren paden omgeploegd; daar liepen reeën langzaam langs maïsakker, nergens staan bijhoefjes in het zwartgrijze zand. Het is stil rontelom. Onheilspellend stil. Zelfs vink en roodborst zingen niet. En vorige week nog hier kamperende jongens en meiden zijn terug naar ver weg dorp of stad, naar waar deze jeugd woont en weer naar school toe mag. Gelukkig maar! dit laatste. Zo is het bos langs jakkerbaan na week of acht weer zowat helemaal alleen voor ree, haas en vos. En voor de konijnen natuurlijk, de konijnen die voor bui nog ff schaften. Maar Erpel ruikt ze, rakt achter ze aan, jaagt ze hun holen in. En dan, toch nog onverwacht, is er de felle regenbui. We rennen door maïsveld. Ep en ik. Ik voorop. Ep weet niet waar naar toe. Rent daarom achter. Zeiknat bereiken we te klein driehoekig schuilhutje. Bolsterturf, maandag 21 augustus 2006
517 Tegen negen uur tijg ik met aangelijnde Erpel en verrekijker - 7 x 50 lichtsterke kijker - naar het moeras. Het dorp nog niet uit, komen we twee mevrouwen tegen, ieder met een reutje aan een riempje. In 't passeren wat dreigen over en weer, door de honden dan, maar tot een gevecht komt het niet. Vorige week dinsdag was dat anders. Toen werd er ff stevig geknokt. Dat kon gebeuren nadat een kleine terriër m'n foxje naar de keel vloog. Ik kon er echt niks aan doen. Het was helemaal de schuld van de domme meneer die dacht dat zijn hondje niet kan bijten. Voorbij wat vleermuizen en een man met herdershond lopen Ep en ik, het is dan tien na negen, de met eiken omzoomde zandweg naar het moer in. In de stille zomeravond ritsen blauwe duiven uit de boomtoppen. Verder is het bijna stil. Alleen het razen van auto's op de jakkerbaan en klagend loeien - vragen om wat? - van koebeesten verstoort de rust. Om kwart over negen verhuis ik een pad van pad naar sloot. En dan spied ik rond half tien door de kijker, over het onland, zie ik ze lopen in het schemerdonker, helemaal achter in dit onland, helemaal tegen het moer aan, wel zo'n honderdzeventig meter ver zijn ze. Drie stuks. Twee grote reeën en een kleine, de groten veel roder van kleur dan het meer bruine kalfje. Met feilloze zekerheid kan ik ze niet herkennen. Daarvoor is de afstand te groot en het laat avondlicht te zwak. Ook zijn elzen en wilgen in de weg. Toch denk ik te weten, met stelligheid, dat het de grote zesender en de rikke met anderhalf oor betreft. Het kleintje moet haar kalfje zijn. Als Ep en ik tegen tienen bospad af dorp toe lopen, staat er opeens een verlaten autootje tegen boswal aan geplakt. Het wagentje is pindagroot, maar van ander merk en rood. Er zit niemand in. Maar dan zie ik ook een grijze auto staan, tien meter verder op het pad. En tuurlijk loop ik dan gewoon door en tuurlijk gluur ik in 't voorbijgaan in de wagen. Dat gaat makkelijk genoeg, want portierraam is open. Bolsterturf, dinsdag 22 augustus 2006
518 rond moer en onland Bolsterturf, woensdag 23 augustus 2006
519 Voor moeten gaan werken, uurtje struinen door eikenbosje en moeras. Het is droog als ik van de pinda wegloop, maar diepdonk're lucht en donder dreigen. Toch maak ik rondje bos. Ook loop ik puinweg in en uit. De bumperhomowiphoek tussen eikenbos en moer, sla ik vanavond maar weer over. Een klootgevoel van machteloze ergernis maakt zich van me meester, als ik bij de ingang van het bospad dat leidt naar de wei waarachter anderhalf oor rikke en grote zesender wonen een bumperhomo in grote auto op zijn holman op fiets die er net aan komt zie wachten. Ja, in deze hoek van 't veld kom ik graag, maar nee, hier wil ik toch niet toeven. Verdomme, waar blijft de politie om deze mannen weg te jagen en te bekeuren? Erpel wentelt zich in vossekeutel, wat hij nooit doet in mensen- en hondenpoep. Als beloning mag hij vijf mins van me zwemmen, in diepe sloot met helder water. Groene specht, koeien, paarden, vinken, kikkers, zwarte slak in bandenspoor op zandweg, zwarte schapen, twee wilde eenden en wat kraaien: schamel beetje bewust waargenomen dierenleven rontelom bumperhomowiphoek. Bolsterturf, donderdag 24 augustus 2006
520 Reeën-, vossen- en hazenprenten in natte zandwegen Bolsterturf, vrijdag 25 augustus 2006
521 Haast, haast, haast, want 'k mag vanavond werken, maar toch nog vlug 'n bok en 'n geit op foto gezet. Bolsterturf, zaterdag 26 augustus 2006
522 Zondagmorgen. Om kwart voor negen zit het werk erop, mag ik naar huis. Om kwart over negen heb ik Erpel thuis opgehaald. Net nog voor half tien loop ik over pad langs sloot tussen wei en eikenbos, kijk ik naar paddenstoelen, kikkers, een reiger en een buizerd. Paar mins na half tien zie ik zo'n vijftig meter ver het bos in een mij bekend voorkomend roodbruin silhouet. Dezelfde bok als die van gisteravond? Ja, zelfde bok, mooie bok, maar kleiner en minder fors dan de zesender die kilometertje verderop woont. 'Eppp afffff...' Ik kan niet goed scherp stellen: heb geen statief bij me, en bramenwildernis, dooie takken, dennenopslag en ander klein groen zijn in de weg. En de bok is rap beweeglijk, wil niet stil blijven staan. Dan weer zie ik hem op open plekje, dan weer is hij foetsie tussen takken, stammen en ondergroei... en dan zie ik opeens door de zoeker alle rood en bruin voor reebok aan, fotografeer ik het roodbruin van door boswerkers achtergelaten stuk boomstam. Om tien uur zijn Ep en ik weer thuis. Voor hem is er dan een varkensoor en voor mij zijn er boterhammen met gebakken ei, koffie en een glas port. Bolsterturf, zondag 27 augustus 2006
523 Fijn: op m'n gemakje middaguurtje struinen door zomers eikenbos, kriskras in regenweer, alsmaar regen, aan één stuk door regen, ellenlange regen. Ook wel lieve regen, want zo raken sloten en vennen tot de rand toe vol. Overvolle sloten en overvolle vennen, daar hou ik van. Immers, veel water is goed voor - ik geef wat voorbeelden - waterplanten, vissen, watervlooien, bloedzuigers, waterslakken, leverbotlarven, kristalwieren, waterratten, eenden, amoeben, pantoffeldiertjes, kikkers en salamanders. En goed voor mij natuurlijk, want toch zo fijn, zo lekker: 's morgens vroeg al, of 's avonds laat nog, effe zwemmen in een door overvloedig regen tot de rand toe met helder, en bloedzuiger- en rattenvrij en zo, zurig water gevuld ven. Fijn: haastig avonduurtje wandelen rond ('t zelfde) eikenbos, in nu weer even regen-, dan weer even droog weer, meestentijds miezerweer en... fijner, er kwam actie: natte Erpel rakte opeens achter een natte rode vos en, zo mogelijk nog fijner, een me bekende natte rode reegeit sprong onverwacht van wei af, van achter regennatte druppende braambos wèg, natte boswal in. Allebei, vos en rikke, waren te vlug voor 'n vlugge foto. Ook als het miezert heb ik de camera niet schietklaar, maar in de tas. Toch zo jammer, camera's kunnen slecht tegen nattigheid. Bolsterturf, maandag 28 augustus 2006
524 Een droeve dag: buiten buien met onweer en binnen m'n computer in de frut. Terwijl om de beurt de zon in m'n hok scheen en slagregens tegen de ramen kletterden, kreeg ik het ding niet meer goed aan de praat. Onder meer heel microsoft frontpage in de vernieling en heel deze website weg! En, o grote ramp, het systeemherstel van m'n windows xp had zomaar opeens geen back-ups meer in voorraad! Gelukkig had system mechanic prof 6 wèl mijn back-ups bewaard. Zo kon ik dus na een paar uur klooien mijn windows weer normaal opstarten, microsoft office opnieuw installeren en mijn website - tuurlijk had ik deze week nog geen back-ups gemaakt - 'ns downloaden van het internet om er tegen kwart voor negen vanavond weer in te kunnen typen Bolsterturf, dinsdag 29 augustus 2006
525 16:45 19:40 19:55 20:00 20.05 20:30 20:45 21:23 Bolsterturf, woensdag 30 augustus 2006
526 In middaguur rondje eikenbos en moer. Bolsterturf, donderdag 31 augustus 2006
526a Autokwartier van huis net na half acht 's avonds Huistoe, op vijf automins van port, spot ik om half negen Lieve lezer, ik geniet van een fles nog kwart vol port en vind al jaren: Toch zo makkelijk om een dier dood te maken, nietwaar? Bolsterturf, donderdag 31 augustus 2006
index augustus 2006
|